Winter is geen seizoen om te overleven

Twee weken geleden sneeuwde het in Amsterdam en de hele stad ademde uit.

Afspraken geannuleerd. Voetstappen gedempt. Mensen bewogen door de straten alsof ze onder water liepen. Gedurende een paar dagen herinnerden we ons iets wat we zijn getraind te vergeten: Winter is niet bedoeld om op volle snelheid te overleven. Het is bedoeld om je te vertragen totdat je stopt.

En toen, net zo snel, smolt de sneeuw. De mails kwamen terug. We deden allemaal weer alsof januari een maand is voor een nieuw begin.

Maar dit is wat ik merkte in die sneeuw-stille dagen: mijn lichaam wilde niet terugkeren. Het wilde blijven in die gedempte, ondergrondse plek. En ik vermoed dat het jouwe dat ook wil.

De kalender die loog

We leven volgens een kalender die niets met de aarde te maken heeft. De Gregoriaanse kalender werd geïntroduceerd in 1582 als religieus en administratief instrument. Het was nooit bedoeld om de ritmes van je lichaam te weerspiegelen.

En toch verwachten we energie en helderheid in januari. We behandelen het nieuwe jaar alsof het lente is, ook al zitten we nog diep in de duisternis van de winter.

De Chinese kalender vertelt een ander verhaal. Deze begint dit jaar pas op 17 februari. Dat betekent dat we nu nog steeds in de (diepe) winter zitten. Het seizoen dat geassocieerd wordt met water, opslag, winterslaap. De nieren en bijnieren. Het deel van je dat je diepste reserves vasthoudt.

Winter gaat dus niet over 'doen'. Het gaat over bewaren wat je hebt verzameld, zodat je iets hebt om te laten groeien wanneer het licht terugkeert.

Wat elk dier weet (behalve wij)

Elk dier op aarde weet dit instinctief. Beren slapen maanden, boomwortels trekken suikers naar de aarde, zaden wachten bewegingloos in bevroren grond. Zelfs de bodem stopt met produceren.

Mensen zijn de enige soort die besloot net zo productief te zijn in januari als in juni. Maar je lichaam is nog steeds dier. Het volgt nog steeds de oude instructies. Daarom voel je je moe, ook als je hebt geslapen. Je faalt niet. Je probeert alleen te groeien in bevroren grond.

Water als leraar

In de Chinese geneeskunde representeert water de winter, de duisternis, de diepte, het niets doen. Het is het element van je diepste reserves, van wat je vasthoudt wanneer alles anders wegebt.

Water vraagt niet om actie. Het vraagt om overgave.

Misschien heb je dit ervaren in een Watsu sessie, hoe het water je droeg. Hoe je niets hoefde te doen. Hoe je lichaam zich kon overgeven aan iets wat groter was dan jouw wilskracht.

Dat is precies wat winter van je vraagt: niet harder werken aan je rust, maar je laten dragen. Om ondergronds te gaan, zoals water naar de diepte zakt. Om stil te zijn zonder agenda. Winter is geen seizoen om te overleven. Het is een seizoen om te stoppen.

De uitnodiging

De lente begint pas over een paar weken, volgens de kalender die eigenlijk wél luistert naar de aarde. Tot die tijd vraagt de winter om iets wat we bijna zijn verleerd: niets doen als biologische noodzaak, niet als luxe.

Als je lichaam deze herinnering nodig heeft, kom dan naar het warme water. Laat je dragen. Niet omdat het productief is of omdat het je beter zal maken wanneer de lente komt.

Maar omdat je deel bent van deze aarde. En de aarde rust.